Standardy Ochrony Małoletnich w Szkole Podstawowej Edukacyjne Atelier w Warszawie
dokument wdrożony na podstawie
art. 22b–22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r.
o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym
i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 110, z późn. zm.)
Dokument obowiązuje wszystkich pracowników, wolontariuszy, praktykantów
oraz osoby współpracujące z placówką w sposób wymagający kontaktu z dziećmi.
Preambuła
Szkoła Podstawowa Edukacyjne Atelier kieruje się zasadą nadrzędności dobra i bezpieczeństwa dziecka we wszystkich obszarach swojej działalności. Każde dziecko ma prawo do szacunku, bezpieczeństwa, godnego traktowania i ochrony przed jakąkolwiek formą krzywdzenia — zarówno ze strony dorosłych, jak i rówieśników. Personel placówki, wolontariusze, praktykanci oraz wszyscy inni dopuszczeni do kontaktu z dziećmi zobowiązani są działać wyłącznie w najlepszym interesie dziecka.
Niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich wprowadzone zostały w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 22b ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. 2026 poz. 110). Dokument zastępuje wszelkie wcześniej obowiązujące w placówce polityki i procedury ochrony dzieci przed krzywdzeniem i stanowi obowiązujący standard pracy w placówce.
Standardy obowiązują wszystkich pracowników, wolontariuszy, praktykantów oraz inne osoby, których działalność na rzecz szkoły obejmuje kontakt z małoletnimi w związku z wychowaniem, edukacją, opieką, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu, realizacją zainteresowań lub innymi działaniami skierowanymi do uczniów. Osoby wykonujące na terenie szkoły usługi techniczne, porządkowe, remontowe, dostawcze lub inne czynności niezwiązane bezpośrednio z pracą z uczniami zobowiązane są do przestrzegania zasad bezpieczeństwa i ochrony małoletnich w zakresie adekwatnym do charakteru wykonywanych czynności. Zakres wymaganej weryfikacji oraz obowiązków danej osoby ustala się z uwzględnieniem rzeczywistego charakteru jej działalności i zakresu kontaktu z małoletnimi.
Rozdział I. Postanowienia ogólne
§ 1. Podstawa prawna
Standardy Ochrony Małoletnich, zwane dalej „Standardami”, opracowano w szczególności na podstawie następujących aktów prawnych:
• Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. 2026 poz. 110);
• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1043);
• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (tekst obowiązujący);
• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, w szczególności art. 207, art. 2071, art. 210 oraz przepisy rozdziału XXV;
• Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.;
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO);
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury «Niebieskie Karty» oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. z 2023 r. poz. 1870).
• Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 163)
§ 2. Cel Standardów
Celem Standardów jest:
• zapewnienie każdemu dziecku uczęszczającemu do Szkoły Podstawowej Edukacyjne Atelier ochrony przed krzywdzeniem w każdej formie;
• określenie zasad bezpiecznej relacji między personelem a dziećmi oraz między dziećmi;
• ustalenie procedur postępowania w sytuacji podejrzenia lub ujawnienia krzywdzenia;
• wskazanie osób odpowiedzialnych za wdrażanie, monitorowanie i aktualizację Standardów;
• zapewnienie, że wszyscy pracownicy i osoby współpracujące z placówką są przygotowani do rozpoznawania sytuacji zagrażających dziecku i właściwego reagowania;
• zapewnienie rodzicom, dzieciom i pracownikom jasnych i dostępnych zasad zgłaszania zagrożeń.
§ 3. Zakres stosowania
Standardy stosuje się we wszystkich miejscach i sytuacjach, w których szkoła prowadzi działalność edukacyjną, wychowawczą, opiekuńczą lub inną działalność z udziałem uczniów, w szczególności w budynkach szkoły, podczas wycieczek, wyjść, wydarzeń, zajęć dodatkowych oraz w komunikacji elektronicznej. Standardy obowiązują pracowników, wolontariuszy, praktykantów oraz inne osoby dopuszczone do działalności z udziałem małoletnich, w zakresie odpowiednim do charakteru wykonywanych przez nie zadań. Osoby wykonujące usługi niezwiązane bezpośrednio z pracą z uczniami, w szczególności usługi techniczne, remontowe, porządkowe lub dostawcze, podlegają zasadom organizacyjnym zapewniającym bezpieczeństwo uczniów, odpowiednio do charakteru wykonywanych czynności.
Rozdział II. Słownik pojęć
Ilekroć w Standardach jest mowa o:
małoletnim / dziecku — rozumie się przez to każdą osobę do ukończenia 18. roku życia;
do Szkoły Podstawowej Edukacyjne Atelier uczęszczają dzieci w wieku od 6 lat do 15 lat (lub więcej);
placówce — rozumie się przez to Szkołę Podstawową Edukacyjne Atelier oraz miejsca, w których Szkoła prowadzi działalność edukacyjną, wychowawczą lub opiekuńczą;
Dyrektorze — rozumie się dyrektora Szkoły Podstawowej Edukacyjne Atelier, a w razie jego nieobecności — osobę pisemnie upoważnioną do zastępstwa;
Koordynatorze — rozumie się Koordynatora ds. Ochrony Małoletnich powołanego zgodnie z Rozdz. XI Standardów;
personelu — rozumie się wszystkie osoby zatrudnione w placówce na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, osoby współpracujące na podstawie umowy o świadczenie usług, wolontariuszy i praktykantów;
krzywdzeniu dziecka — rozumie się każde działanie lub zaniechanie powodujące szkodę dla zdrowia fizycznego, psychicznego lub rozwoju dziecka; krzywdzenie obejmuje w szczególności przemoc fizyczną, przemoc psychiczną, wykorzystanie seksualne, zaniedbywanie oraz narażenie na zagrożenia w Internecie;
przemocy fizycznej — rozumie się celowe zadawanie bólu, uszkodzenie ciała lub groźba takich działań — w tym bicie, klapsy, szarpanie, szczypanie, potrząsanie, popychanie, duszenie, wyrywanie;
przemocy psychicznej — rozumie się poniżanie, upokarzanie, wyśmiewanie, izolowanie, straszenie, szantażowanie, manipulowanie emocjami dziecka oraz stawianie wymagań przekraczających możliwości dziecka;
wykorzystaniu seksualnym — rozumie się każde angażowanie dziecka w aktywność seksualną — w tym zachowania z kontaktem fizycznym oraz bez niego (pokazywanie dziecku treści pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm, uwodzenie w sieci);
zaniedbywaniu — rozumie się niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka — w zakresie wyżywienia, higieny, ubrania, opieki medycznej, snu, bezpieczeństwa, wsparcia emocjonalnego, edukacji;
interwencji — rozumie się całokształt działań podjętych przez placówkę od momentu powzięcia informacji o podejrzeniu krzywdzenia do zakończenia postępowania;
Rejestrze z dostępem ograniczonym / RSTPD — rozumie się Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym prowadzony przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie ustawy z 13 maja 2016 r.;
zespole interwencyjnym — rozumie się zespół powoływany doraźnie przez Dyrektora w sprawach o szczególnym charakterze — w skład którego wchodzą: Dyrektor, Koordynator, wychowawca klasy dziecka oraz — w zależności od sprawy — psycholog lub inna osoba z wiedzą specjalistyczną.
Rozdział III. Zasady bezpiecznych relacji personel–dziecko
Rozdział realizuje art. 22c ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 maja 2016 r. — zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem placówki, w tym zachowania niedozwolone wobec małoletnich.
§ 4. Zasady ogólne
1. Każdy członek personelu traktuje każde dziecko z szacunkiem, cierpliwością i empatią, uwzględnia jego indywidualne potrzeby rozwojowe, emocjonalne i kulturowe.
2. Każdy członek personelu ma obowiązek działać wyłącznie w najlepszym interesie dziecka i powstrzymać się od wszelkich zachowań, które mogłyby naruszać jego godność, wolność, integralność cielesną lub psychiczną.
3. Niedozwolone jest traktowanie dzieci w sposób zróżnicowany ze względu na: kolor skóry, pochodzenie etniczne, narodowość, wyznanie, stan zdrowia, niepełnosprawność, status materialny rodziny, strukturę rodziny, orientację seksualną rodziców ani jakąkolwiek inną cechę.
4. Każdy członek personelu jest zobowiązany reagować na każde zachowanie wobec dziecka, które jest niezgodne ze Standardami - również wówczas, gdy dopuszcza się go inny członek personelu, rodzic innego dziecka lub osoba trzecia.
5. Stosując Standardy, uwzględnia się sytuację uczniów z niepełnosprawnościami oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Sposób komunikacji, przyjmowania zgłoszeń, prowadzenia rozmów, interwencji i udzielania wsparcia dostosowuje się do indywidualnych możliwości i potrzeb dziecka.
§ 5. Zachowania niedozwolone — kontakt fizyczny
Personelowi placówki w kontakcie fizycznym z dzieckiem BEZWZGLĘDNIE ZAKAZUJE SIĘ:
• bicia, klapsów, uderzania, potrząsania, szarpania, ciągnięcia za ręce, nogi, włosy, ubranie;
• szczypania, gryzienia, ściskania, drapania, zadawania bólu w jakiejkolwiek formie;
• popychania dziecka, wyrywania, przymuszania siłą do określonej pozycji ciała;
• stosowania jakiejkolwiek formy kary cielesnej — również drobnej lub „symbolicznej”;
• związywania, krępowania, zakrywania twarzy, siłowego karmienia;
• przytulania, brania na kolana, głaskania — jeśli dziecko nie wyraża na to zgody (werbalnej lub poprzez wyraźne sygnały niewerbalne);
• angażowania się w jakiekolwiek zachowania o charakterze seksualnym lub noszące znamiona takich zachowań;
• kąpania, przebierania lub mycia intymnych części ciała dziecka bez wcześniejszego poinformowania rodzica o takiej konieczności i z jego zgodą (poza sytuacjami wymagającymi natychmiastowego działania ze względów higienicznych lub zdrowotnych — wówczas wykonuje się te czynności w rękawiczkach, w obecności innej osoby dorosłej, tylko w zakresie niezbędnym).
§ 6. Zachowania dozwolone — kontakt fizyczny
Dopuszczalne formy kontaktu fizycznego personelu z dzieckiem obejmują:
• przytulanie dziecka, które samo o to prosi lub wyraźnie tego potrzebuje — w sytuacji, gdy jest to naturalna reakcja opiekuńcza (smutek dziecka, strach, potrzeba ukojenia);
• pomoc w czynnościach samoobsługowych (ubieranie, mycie rąk, pomoc w toalecie) — wyłącznie w zakresie, w którym dziecko nie potrafi wykonać czynności samodzielnie;
• trzymanie dziecka za rękę podczas spaceru, wyjścia, wycieczki, gdy wymaga tego bezpieczeństwo dziecka;
• interwencję fizyczną w sytuacji realnego zagrożenia bezpieczeństwa dziecka (np. powstrzymanie przed wybiegnięciem na jezdnię, oddzielenie od rówieśnika w trakcie bójki) — w sposób adekwatny, minimalny i nieinwazyjny;
• badania przesiewowe dotyczące wszy lub owsików — w sposób taktowny, dyskretny, z wyjaśnieniem dziecku, co się będzie działo i dlaczego.
§ 7. Zachowania niedozwolone — komunikacja werbalna
Personelowi BEZWZGLĘDNIE ZAKAZUJE SIĘ:
• używania wulgarnych, obraźliwych lub poniżających słów wobec dziecka;
• krzyku, podnoszenia głosu w sposób zastraszający, stosowania gróźb;
• wyśmiewania wyglądu, zachowania, ubioru, umiejętności, rodziny, pochodzenia dziecka;
• etykietowania (np. „beksa”, „leń”, „płaksa”, „wredny”, „nieznośny”, „głupi”) — zarówno żartem, jak i na poważnie;
• publicznego upokarzania, obwiniania, porównywania dziecka z innym dzieckiem w sposób dyskredytujący;
• wypowiedzi o charakterze seksualnym, dwuznacznym, sugerującym nieadekwatne do wieku treści;
• straszenia dziecka konsekwencjami nieadekwatnymi do sytuacji (np. „jak nie zjesz, to oddam cię policjantowi”);
• wciągania dziecka w konflikty między dorosłymi, rozmów o rozwodzie rodziców, o sytuacji rodzinnej dziecka z osobami trzecimi;
• negatywne komentowanie wyglądu, ubioru, sytuacji rodzinnej dziecka w obecności innych dzieci.
§ 8. Zachowania wymagane — komunikacja werbalna
• Zwracanie się do dziecka po imieniu, spokojnym tonem, bez podnoszenia głosu.
• Reagowanie na potrzeby dziecka z uważnością i szacunkiem, w szczególności poprzez aktywne słuchanie, uznawanie i nazywanie jego emocji oraz udzielanie adekwatnego wsparcia.
• Wyjaśnianie dziecku zasad obowiązujących w grupie w sposób adekwatny do wieku — bez stosowania siły lub przymusu.
• Docenianie wysiłku, drobnych osiągnięć, pracy dziecka — tak aby wzmacniać jego poczucie wartości.
• Używanie w rozmowach z dziećmi języka szacunku (proszę, dziękuję, przepraszam) — także przez personel.
§ 9. Kontakty indywidualne, online i poza godzinami pracy
1. Kontakt personelu z uczniami poza szkołą oraz za pośrednictwem komunikatorów lub mediów społecznościowych powinien pozostawać związany z działalnością szkoły i odbywać się z zachowaniem profesjonalnych granic relacji.
2. Powyższe zasady nie wykluczają kontaktów wynikających z istniejących relacji rodzinnych lub towarzyskich, w szczególności gdy pracownik jest jednocześnie rodzicem ucznia szkoły lub pozostaje w prywatnej relacji z rodziną ucznia.
3. W przypadku takich relacji pracownik wyraźnie oddziela swoją rolę prywatną od roli zawodowej oraz zachowuje poufność informacji uzyskanych w związku z pracą w szkole, w szczególności dotyczących innych uczniów i ich rodzin.
4. Personel nie wykorzystuje relacji prywatnej do prowadzenia spraw szkolnych dotyczących innych uczniów ani nie przekazuje w jej ramach informacji, do których ma dostęp z racji wykonywanej pracy.
5. Komunikacja z uczniami i rodzicami w sprawach szkolnych odbywa się przede wszystkim za pośrednictwem kanałów komunikacji przyjętych w placówce.
6. Kontakt indywidualny z uczniem odbywa się w warunkach zapewniających bezpieczeństwo i transparentność relacji, z jednoczesnym poszanowaniem prawa dziecka do prywatności i poufności rozmowy. Rozmowy psychologa, pedagoga, pedagoga specjalnego lub innego specjalisty mogą odbywać się przy zamkniętych drzwiach, jeżeli wymaga tego charakter rozmowy, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa obowiązujących w placówce.
7. Personel nie przyjmuje od uczniów ani nie przekazuje im prezentów o znacznej wartości. Dopuszczalne są drobne, zwyczajowo przyjęte upominki o charakterze symbolicznym (kwiaty, rysunki itp.)
Rozdział IV. Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi
Rozdział realizuje art. 22c ust. 2 pkt 1 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 10. Zasady obowiązujące dzieci
Dzieci w placówce obowiązują następujące zasady, dostosowane do ich wieku i poziomu rozwoju, wdrażane w codziennej pracy klasy:
• traktujemy siebie nawzajem z szacunkiem - mówimy po imieniu, nie przezywamy, nie wyśmiewamy;
• nie bijemy, nie szczypiemy, nie popychamy, nie ciągniemy za włosy ani za ubranie;
• nie zabieramy cudzych rzeczy bez pytania;
• jeśli ktoś mówi „nie chcę”, „nie lubię”, „przestań” zatrzymujemy to, co robimy;
• nie dotykamy intymnych części ciała innych dzieci; nikt nie ma prawa dotykać w taki sposób nas;
• każde dziecko ma prawo powiedzieć dorosłemu, jeśli coś lub ktoś sprawia mu przykrość lub boi się, a dorosły zawsze słucha i pomaga;
• Każde dziecko jest tak samo ważne, a różne osoby mogą potrzebować różnego rodzaju wsparcia.
§ 11. Rola personelu w kształtowaniu bezpiecznych relacji między dziećmi
1. Mentorzy, nauczyciele i inni pracownicy pedagogiczni zwracają uwagę na relacje między uczniami i reagują na sygnały mogące świadczyć o wykluczeniu, dokuczaniu, poniżaniu, przemocy fizycznej lub psychicznej, cyberprzemocy, naruszaniu granic albo innych zachowaniach krzywdzących.
2. W grupach wspólnie z uczniami tworzone są zasady bezpiecznych i wspierających relacji, dostosowane do ich wieku i możliwości. Zasady są omawiane na początku roku szkolnego oraz wracamy do nich wtedy, gdy pojawia się taka potrzeba, w szczególności w związku z sytuacją w grupie lub konkretnymi zdarzeniami.
3. W przypadku zaobserwowania lub otrzymania informacji o krzywdzeniu rówieśniczym mentor, nauczyciel lub inny pracownik pedagogiczny reaguje, dbając w pierwszej kolejności o bezpieczeństwo dzieci oraz zatrzymanie zachowania krzywdzącego.
4. Z uczniem, który dopuścił się zachowania krzywdzącego, prowadzi się rozmowę pomagającą zrozumieć, co się wydarzyło, jakie skutki miało jego zachowanie dla innych osób oraz jakie granice zostały naruszone. Wspólnie z uczniem poszukuje się sposobu naprawienia sytuacji i, jeżeli jest to możliwe i zasadne, formy zadośćuczynienia.
5. Uczniowi, który doświadczył krzywdzenia, zapewnia się wsparcie, poczucie bezpieczeństwa oraz możliwość rozmowy z wybraną przez niego zaufaną osobą dorosłą, będącą pracownikiem lub współpracownikiem szkoły. W zależności od sytuacji podejmowane są również dalsze działania wspierające.
6. Mentor, nauczyciel lub osoba prowadząca sprawę informuje rodziców lub opiekunów uczniów zaangażowanych w zdarzenie o sytuacji, podjętych działaniach oraz dalszych ustaleniach dotyczących ich dziecka. Zakres przekazywanych informacji uwzględnia prawo do prywatności pozostałych uczniów.
7. Jeżeli krzywdzenie ma charakter powtarzający się, nasila się pomimo podejmowanych działań albo zdarzenie ma poważny charakter, w szczególności wiąże się z zagrożeniem zdrowia lub życia, przemocą seksualną, poważną przemocą fizyczną lub może nosić znamiona czynu zabronionego albo czynu karalnego, uruchamia się odpowiednią procedurę interwencji określoną w Rozdziale VI.
8. Podjęcie procedury interwencji nie wyłącza dalszego wsparcia obu uczniów oraz pracy z ich rodzicami i zespołem szkolnym.
9. Nie każdy konflikt między uczniami stanowi krzywdzenie. W sytuacjach konfliktowych szkoła wspiera uczniów w poznaniu wzajemnych perspektyw, potrzeb i granic oraz w poszukiwaniu rozwiązania. Procedurę interwencji uruchamia się wtedy, gdy dochodzi do zachowania krzywdzącego, naruszenia bezpieczeństwa albo sytuacja wymaga dalszych działań ochronnych
Rozdział V. Weryfikacja personelu i osób dopuszczonych do kontaktu z dziećmi
Rozdział realizuje art. 21 ust. 1–8 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 12. Osoby podlegające weryfikacji
Przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu, realizacją innych zainteresowań przez małoletnich lub opieką nad nimi przeprowadza się weryfikację zgodnie z art. 21 ustawy.
Weryfikacji podlegają w szczególności:
nauczyciele, edukatorzy, mentorzy oraz osoby wspierające pracę z uczniami;
psycholodzy, pedagodzy, pedagodzy specjalni, logopedzi, terapeuci oraz inni specjaliści pracujący z uczniami;
osoby prowadzące zajęcia dodatkowe, warsztaty, zajęcia sportowe, artystyczne, językowe lub inne zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów;
osoby sprawujące opiekę nad uczniami podczas wycieczek, wyjść, wydarzeń, półkolonii, wyjazdów lub innych aktywności organizowanych przez placówkę;
wolontariusze i praktykanci, jeżeli zakres ich działalności obejmuje wychowanie, edukację, opiekę lub inne czynności wskazane w ust. 1;
osoby współpracujące z placówką na podstawie umów cywilnoprawnych lub innych ustaleń, jeżeli zakres ich działalności obejmuje czynności wskazane w ust. 1;
pracownicy administracji, obsługi lub inni pracownicy placówki, jeżeli do zakresu ich obowiązków należy opieka nad uczniami lub wykonywanie innych czynności wskazanych w ust. 1.
O obowiązku przeprowadzenia weryfikacji decyduje rzeczywisty zakres obowiązków lub działalności danej osoby, a nie nazwa stanowiska, rodzaj umowy ani fakt otrzymywania wynagrodzenia.
§ 13. Dokumenty wymagane
Przed dopuszczeniem osoby do działalności, o której mowa w § 12:
1. Dyrektor uzyskuje informację, czy dane osoby są zamieszczone w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze;
2. osoba przedkłada informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym w art. 21 ust. 3 ustawy;
3. osoba posiadająca obywatelstwo państwa innego niż Rzeczpospolita Polska przedkłada ponadto informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa zgodnie z art. 21 ustawy;
4. osoba składa oświadczenie o państwie lub państwach, w których zamieszkiwała w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, oraz przedkłada wymagane przepisami informacje z rejestrów karnych tych państw;
5. jeżeli uzyskanie odpowiedniej informacji z zagranicznego rejestru karnego nie jest możliwe, stosuje się oświadczenia przewidziane w art. 21 ustawy;
6. osoba zapoznaje się ze Standardami Ochrony Małoletnich i potwierdza ten fakt pisemnym oświadczeniem.
§ 14. Rejestr weryfikacji
1. Dyrektor prowadzi pisemny rejestr weryfikacji, w którym odnotowuje się dla każdej osoby: imię i nazwisko, stanowisko / rola, data weryfikacji w Rejestrze, data uzyskania zaświadczenia z KRK, data oświadczenia, data zapoznania ze Standardami, podpis osoby odpowiedzialnej za weryfikację. Wzór rejestru stanowi Załącznik nr 4.
2. Informacje i dokumenty uzyskane w ramach weryfikacji przechowuje się w aktach osobowych pracownika lub w dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do działalności z małoletnimi, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami retencji dokumentacji obowiązującymi w placówce.
3. Osoby nie dopuszcza się do pracy ani innej działalności związanej z małoletnimi, jeżeli wyniki wymaganej prawem weryfikacji wskazują na okoliczności wyłączające możliwość dopuszczenia jej do takiej działalności.
§ 15. Ponowna weryfikacja
Ponowną weryfikację przeprowadza się w przypadkach wymaganych przez obowiązujące przepisy prawa. W przypadku uzyskania wiarygodnych informacji mogących mieć znaczenie dla bezpieczeństwa małoletnich Dyrektor podejmuje adekwatne działania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Rozdział VI. Rozpoznawanie sytuacji krzywdzenia i procedury interwencji
Rozdział realizuje art. 22c ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 16. Sygnały wskazujące na krzywdzenie dziecka
Personel zwraca szczególną uwagę na następujące sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu dziecka. Pojedynczy sygnał nie musi oznaczać krzywdzenia; każdorazowo jednak wymaga obserwacji i rozmowy:
Sygnały fizyczne
• siniaki, zadrapania, poparzenia, obrzęki, blizny — zwłaszcza w miejscach nietypowych dla dziecka w tym wieku (plecy, pośladki, uda, twarz);
• obrażenia w różnych stadiach gojenia — sugerujące powtarzalność;
• trudności w chodzeniu, siadaniu;
• ślady ugryzień, ślady po szarpaniu (łysiny, podbiegnięcia krwawe na skórze);
• niedożywienie, opóźnienie wzrostu niedające się wyjaśnić medycznie.
Sygnały behawioralne i emocjonalne
• nagłe zmiany zachowania — wycofanie, agresja, regres w rozwoju (powrót do moczenia, ssania kciuka);
• nadmierny strach przed dotykiem, zbliżaniem się dorosłych, zmianą ubrania;
• lęk przed konkretną osobą (rodzicem, pracownikiem, inną osobą z otoczenia dziecka);
• zachowania autoagresywne, koszmary, zaburzenia snu;
• wiedza seksualna nieadekwatna do wieku, zachowania seksualne o charakterze niewłaściwym dla 6 – 15 latka;
• objawy depresyjne — płaczliwość, smutek, brak zainteresowania zabawą, apatia;
• niechęć do powrotu do domu lub strach przed rodzicem przychodzącym po dziecko.
Sygnały zaniedbania
• dziecko jest stale niedomyte, w brudnych ubraniach, głodne, zmęczone;
• brak opieki medycznej (nieleczone próchnica, wszawica, niewyleczone infekcje);
• dziecko przyprowadzane z opóźnieniem lub odbierane ze znacznym opóźnieniem bez wyjaśnienia;
• systematyczny brak śniadań, drugiego śniadania, odpowiedniego ubrania na plac zabaw.
• dziecko wprost informuje, że jego podstawowe potrzeby nie są zaspokajane, np. że regularnie brakuje mu jedzenia, opieki, odpowiedniego ubrania, leczenia, snu, poczucia bezpieczeństwa lub obecności osoby dorosłej sprawującej opiekę.
§ 17. Ogólna zasada interwencji
Każdy pracownik, wolontariusz, praktykant lub inna osoba związana z placówką, która uzyskała informację lub powzięła uzasadnione podejrzenie krzywdzenia dziecka, ma obowiązek niezwłocznie przekazać tę informację Dyrektorce lub Koordynatorowi. Jeżeli sytuacja wymaga uruchomienia procedury interwencji, sporządza się Kartę interwencji (załącznik nr 2). W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka działania zabezpieczające podejmowane są natychmiast.
§ 18. Ścieżka A — podejrzenie krzywdzenia przez osobę z personelu
1. Osoba, która powzięła podejrzenie, niezwłocznie zawiadamia Dyrektora (na piśmie — Karta interwencji).
2. Dyrektor, po zapoznaniu się ze zgłoszeniem, podejmuje niezwłocznie działania zabezpieczające adekwatne do charakteru zgłoszenia, w szczególności może czasowo odsunąć osobę od kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy i powierzyć jej inne obowiązki nie wymagające kontaktu z dziećmi. Odsunięcie następuje w formie pisemnej (przerwanie obowiązków, zmiana zakresu zadań, wniosek o zastępstwo).
3. Dyrektor informuje rodziców dziecka, którego podejrzenie krzywdzenia dotyczy, o zdarzeniu oraz o podjętych działaniach — osobiście, bez zbędnej zwłoki lub niezwłocznie z uwzględnieniem dobra dziecka oraz charakteru sprawy, z jednoczesnym przekazaniem kontaktu do Koordynatora. Informacji nie przekazuje się albo ogranicza się jej zakres, jeżeli jej przekazanie mogłoby zagrozić bezpieczeństwu dziecka lub utrudnić działania właściwych organów.
4. Jeżeli informacje uzyskane przez placówkę wskazują na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, Dyrektor postępuje zgodnie z § 22 Standardów.
5. Jeżeli sytuacja wymaga interwencji zewnętrznej o charakterze rodzinnym — Dyrektor powiadamia sąd opiekuńczy (Wydział Rodzinny i Nieletnich sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka).
6. Dyrektor powołuje zespół interwencyjny, który analizuje sprawę, rekomenduje działania (w tym plan wsparcia dziecka — Rozdz. VIII) i dokumentuje przebieg postępowania w Karcie interwencji i Rejestrze interwencji.
7. W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez osobę z personelu niedopuszczalne jest ograniczenie działań wyłącznie do tzw. „kontraktu naprawczego” bez wdrożenia działań zabezpieczających dziecko (odsunięcie od pracy z dziećmi) oraz bez rozważenia zawiadomienia właściwych organów.
§ 19. Ścieżka B — podejrzenie krzywdzenia przez rodzica lub opiekuna prawnego
1. Osoba, która powzięła podejrzenie, sporządza Kartę interwencji i przekazuje ją Dyrektorowi/Koordynatorowi.
2. Dyrektor, Koordynator i wychowawca grupy analizują sygnały. W razie potrzeby wzywa się do konsultacji psychologa lub eksperta zewnętrznego (poradnia psychologiczno-pedagogiczna).
3. Dyrektor lub osoba przez nią wyznaczona może podjąć rozmowę z rodzicem lub opiekunem, jeżeli jest to bezpieczne dla dziecka i nie utrudni działań właściwych organów. Celem rozmowy może być wyjaśnienie sytuacji, określenie potrzeb dziecka oraz przedstawienie możliwych form wsparcia. Rozmowy nie prowadzi się lub ogranicza jej zakres, jeżeli mogłoby to zwiększyć zagrożenie dla dziecka, prowadzić do wywierania na nie presji albo utrudnić postępowanie Policji, Prokuratury lub sądu.
4. Jeżeli zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa (przemoc fizyczna, wykorzystanie seksualne, zaniedbywanie w stopniu narażającym zdrowie) - Dyrektor niezwłocznie zawiadamia Policję/Prokuraturę.
5. W przypadku uzasadnionego podejrzenia stosowania przemocy domowej lub zgłoszenia dokonanego przez świadka przemocy domowej podejmowane są działania w celu wszczęcia procedury „Niebieskie Karty” zgodnie z obowiązującymi przepisami.
6. Jeżeli działania placówkowe i rozmowy z rodzicami nie przynoszą zmiany, a sytuacja dziecka wymaga interwencji - Dyrektor powiadamia sąd opiekuńczy z wnioskiem o wgląd w sytuację rodziny.
7. Placówka nie zawiesza ani nie ogranicza w takich sytuacjach opieki nad dzieckiem - pozostaje źródłem bezpieczeństwa i wsparcia dla małoletniego.
§ 20. Ścieżka C — krzywdzenie dziecka przez rówieśnika
1. Mentor, nauczyciel lub inny pracownik pedagogiczny, który zaobserwował krzywdzenie rówieśnicze lub otrzymał informację o takiej sytuacji, reaguje w pierwszej kolejności w sposób zapewniający bezpieczeństwo uczniom i zatrzymanie zachowania krzywdzącego. Jeśli zdarzenie ma istotny charakter, powtarza się, wymaga dalszych działań albo uruchomienia procedury interwencji, sporządza się Kartę interwencji i przekazuje ją Koordynatorowi.
Z uczniami zaangażowanymi w zdarzenie prowadzi się rozmowy dostosowane do ich wieku, możliwości i sytuacji. Rozmowy prowadzone są początkowo osobno, tak aby każde dziecko mogło swobodnie przedstawić swoją perspektywę. Wspólna rozmowa uczniów może odbyć się później, jeżeli służy rozwiązaniu sytuacji, jest bezpieczna i dzieci są na nią gotowe. Nie doprowadza się do wymuszonej konfrontacji ani przeprosin.
Uczniowi, który doświadczył krzywdzenia, zapewnia się wsparcie i poczucie bezpieczeństwa. Z uczniem, który dopuścił się zachowania krzywdzącego, pracuje się nad zrozumieniem sytuacji, skutków jego działania, granic innych osób oraz możliwych sposobów naprawienia sytuacji.
Mentor, nauczyciel lub osoba prowadząca sprawę informuje rodziców lub opiekunów uczniów zaangażowanych w zdarzenie o sytuacji, działaniach podjętych przez szkołę oraz ustaleniach dotyczących ich dziecka. Zakres przekazywanych informacji uwzględnia prawo do prywatności pozostałych uczniów.
Jeżeli sytuacja w grupie tego wymaga, mentor lub nauczyciel może podjąć z uczniami działania dotyczące bezpiecznych relacji, granic, komunikacji lub rozwiązywania konfliktów. Działania te prowadzone są bez wskazywania, oceniania lub etykietowania konkretnych uczniów.
Jeżeli krzywdzenie ma charakter powtarzający się, nasila się pomimo podejmowanych działań albo zdarzenie ma poważny charakter, w szczególności wiąże się z zagrożeniem zdrowia lub życia, przemocą seksualną, poważną przemocą fizyczną lub może nosić znamiona czynu zabronionego albo czynu karalnego, niezwłocznie informuje się Dyrektorkę i uruchamia odpowiednią procedurę interwencji. Jeżeli zachodzą przesłanki określone w obowiązujących przepisach prawa, Dyrektor dokonuje zawiadomienia właściwego sądu rodzinnego, Policji lub innych właściwych organów.
Jeżeli szkoła w związku ze swoją działalnością uzyska informację o dopuszczeniu się przez nieletniego czynu zabronionego wyczerpującego znamiona przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego, Dyrektor niezwłocznie zawiadamia sąd rodzinny lub Policję oraz podejmuje niezbędne działania służące zabezpieczeniu śladów i dowodów zdarzenia.
Wobec żadnego z uczniów nie stosuje się działań poniżających, zawstydzających ani naruszających jego godność. Podejmowane działania służą zapewnieniu bezpieczeństwa, zrozumieniu sytuacji, przyjęciu odpowiedzialności za własne zachowanie oraz – jeżeli jest to możliwe – naprawieniu jego skutków.
Uruchomienie procedury interwencji nie wyłącza dalszego wsparcia ucznia, który doświadczył krzywdzenia, ani pracy z uczniem, który dopuścił się zachowania krzywdzącego, jego rodzicami oraz zespołem szkolnym.
§ 21. Ścieżka D - podejrzenie krzywdzenia poza placówką
1. W przypadku uzyskania informacji o krzywdzeniu dziecka poza placówką pracownik niezwłocznie informuje Dyrektora lub Koordynatora.
2. Dalsze działania dobiera się odpowiednio do źródła zagrożenia, charakteru zdarzenia oraz sytuacji dziecka, stosując właściwe postanowienia Rozdziału VI i VII.
3. Jeżeli zachodzą przesłanki określone w przepisach prawa, Dyrektor zawiadamia właściwe organy lub podejmuje działania zmierzające do wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”.
4. Placówka zapewnia dziecku wsparcie odpowiednie do jego potrzeb.
Rozdział VII. Procedury zawiadomień i procedura „Niebieska Karta”
Rozdział realizuje art. 22c ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 22. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa
1. Jeżeli informacje uzyskane przez placówkę wskazują na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, Dyrektor zawiadamia Policję lub Prokuraturę w przypadkach wymaganych przez przepisy prawa. W pozostałych przypadkach Dyrektor ocenia konieczność zawiadomienia, biorąc pod uwagę charakter i okoliczności zdarzenia.
2. W placówce osobą odpowiedzialną za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego jest Dyrektor. W razie nieobecności Dyrektora, jest to osoba pisemnie upoważniona do zastępstwa. Złożenie zawiadomienia nie wymaga zgody rodzica ani opiekuna prawnego dziecka. Zakres i moment poinformowania rodzica ustala się z uwzględnieniem bezpieczeństwa dziecka oraz dobra prowadzonego postępowania.
3. Zawiadomienie sporządza się pisemnie — w sposób zwięzły i rzeczowy, wskazując: kto zawiadamia, jakie okoliczności ujawniono, kiedy, od kogo i w jakiej formie. Kopię zawiadomienia archiwizuje się w dokumentacji sprawy.
4. Wzór zawiadomienia (policja/prokuratura) — znajduje się w teczce interwencji prowadzonej przez Koordynatora; wzór jest aktualizowany zgodnie z rekomendacjami Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.
§ 23. Zawiadomienie sądu opiekuńczego
1. Gdy sytuacja dziecka wymaga interwencji w zakresie władzy rodzicielskiej lub warunków bytowych — Dyrektor składa do sądu rejonowego (Wydział Rodzinny i Nieletnich) właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka wniosek o wgląd w sytuację rodziny.
2. Wniosek zawiera: dane dziecka, opis sytuacji, udokumentowane działania podjęte przez placówkę, proponowane formy wsparcia.
3. Osobą odpowiedzialną za przygotowanie i złożenie wniosku jest Dyrektor.
§ 24. Procedura „Niebieska Karta”
1. W przypadku uzasadnionego podejrzenia stosowania przemocy domowej lub zgłoszenia dokonanego przez świadka przemocy domowej podejmuje się działania w celu wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
2. Procedura zostaje wszczęta poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta - A” przez osobę uprawnioną zgodnie z przepisami prawa, w szczególności nauczyciela znającego sytuację domową małoletniego, pedagoga, psychologa lub terapeutę.
3. O wszczęciu procedury Dyrektor jest niezwłocznie informowana i koordynuje działania szkoły związane z procedurą.
4. Formularz „Niebieska Karta - A” przekazuje się do właściwego zespołu interdyscyplinarnego niezwłocznie, nie później niż w terminie 5 dni roboczych od dnia wszczęcia procedury.
5. Kopię dokumentacji przechowuje się zgodnie z zasadami ochrony danych i dokumentacji obowiązującymi w placówce.
Rozdział VIII. Plan wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia
Rozdział realizuje art. 22c ust. 2 pkt 4 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 25. Zasady ustalania planu wsparcia
1. Plan wsparcia małoletniego sporządza się, gdy charakter ujawnionego krzywdzenia, jego skutki lub sytuacja dziecka wskazują na potrzebę podjęcia dalszych, skoordynowanych działań wspierających. W przypadku poważnego lub długotrwałego krzywdzenia sporządzenie planu wsparcia jest zasadą.
2. Plan wsparcia przygotowują osoby, których udział jest potrzebny ze względu na sytuację dziecka, w szczególności mentor, nauczyciel, psycholog, pedagog, pedagog specjalny lub inny specjalista. W miarę możliwości i odpowiednio do wieku oraz sytuacji dziecka uwzględnia się także jego perspektywę oraz perspektywę rodziców lub opiekunów.
3. Plan obejmuje:
a) opis sytuacji dziecka i identyfikowanych potrzeb;
b) działania placówki (wsparcie emocjonalne, obserwacja, dostosowanie pracy grupy, praca psychologa);
c) rekomendacje dla rodziców — w tym skierowanie do instytucji zewnętrznych (poradnia, ośrodek interwencji kryzysowej);
d) osoby odpowiedzialne za realizację każdego z zaplanowanych działań;
e) termin i sposób oceny skuteczności podjętych działań.
4. Plan przedstawia się rodzicom (opiekunom prawnym) — poza sytuacją, w której to oni są podejrzani o krzywdzenie; wówczas plan realizuje się w porozumieniu z sądem opiekuńczym lub pomocą społeczną.
5. Wzór planu wsparcia stanowi Załącznik nr 5.
Rozdział IX. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu
Rozdział realizuje art. 22c ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 26. Zasada ogólna
Korzystanie przez uczniów z urządzeń elektronicznych i dostępu do Internetu odbywa się zgodnie z zasadami obowiązującymi w placówce, odpowiednio do wieku uczniów, celu edukacyjnego oraz poziomu ich samodzielności. Placówka stosuje adekwatne środki organizacyjne i techniczne ograniczające ryzyko dostępu do treści szkodliwych lub nieodpowiednich dla małoletnich.
§ 27. Zasady dla personelu
· Do pracy z dziećmi i w kontakcie z rodzicami personel korzysta ze sprzętu i kanałów komunikacji w sposób zapewniający ochronę danych, prywatności i bezpieczeństwa uczniów.
· Komputery i tablety udostępniane uczniom w placówce posiadają zabezpieczenia ograniczające dostęp do treści szkodliwych lub nieodpowiednich do ich wieku.
· Zabronione jest udostępnianie uczniom haseł do urządzeń, kont poczty elektronicznej lub innych narzędzi pracy personelu.
· Upoważnieni pracownicy mogą wykonywać zdjęcia i nagrania uczniów, również przy użyciu prywatnych urządzeń, wyłącznie w związku z działalnością szkoły i z poszanowaniem zasad ochrony danych osobowych oraz wizerunku. Materiały nie mogą być wykorzystywane do celów prywatnych ani przekazywane osobom nieuprawnionym.
· W przypadku korzystania z prywatnego urządzenia pracownik zapewnia jego odpowiednie zabezpieczenie oraz usuwa zdjęcia i nagrania z urządzenia po przekazaniu ich do wykorzystywanego przez szkołę kanału komunikacji lub miejsca przechowywania, gdy dalsze przechowywanie na urządzeniu nie jest potrzebne.
Rozdział X. Ochrona przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci
Rozdział realizuje art. 22c ust. 2 pkt 3 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 28. Środki techniczne
1. Placówka stosuje środki techniczne i organizacyjne ograniczające ryzyko dostępu uczniów do treści szkodliwych lub nieodpowiednich, adekwatne do ich wieku, rodzaju urządzenia oraz celu korzystania z Internetu.
2. Ustawienia, zabezpieczenia i sposób korzystania z urządzeń są dostosowywane do aktualnych potrzeb edukacyjnych oraz rozpoznanych zagrożeń.
3. Uczniowie otrzymują wsparcie w rozwijaniu kompetencji pozwalających na bezpieczne i odpowiedzialne korzystanie z Internetu i urządzeń cyfrowych.
§ 29. Praca wychowawcza z rodzicami
Placówka prowadzi działania informacyjne i edukacyjne dla rodziców dotyczące bezpieczeństwa dzieci w Internecie, odpowiednio do aktualnych potrzeb społeczności szkolnej, oraz może udostępniać materiały pochodzące z wiarygodnych źródeł, w tym NASK i Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.
§ 30. Reagowanie na zagrożenia
1. Jeżeli w trakcie zajęć lub w rozmowie z dzieckiem personel dowie się o narażeniu dziecka na treści szkodliwe, o kontakcie z osobą obcą przez Internet sugerującym nawiązanie relacji, o grooming'u lub podobnym zagrożeniu — niezwłocznie powiadamia Dyrektora i Koordynatora.
2. Procedura postępowania dalej wygląda jak w Rozdziale VI (ścieżka adekwatna do źródła zagrożenia) — z uwzględnieniem zawiadomienia NASK (Dyżurnet.pl) lub Policji w razie uzasadnionego podejrzenia przestępstwa.
Rozdział XI. Koordynator ds. Ochrony Małoletnich i przygotowanie personelu
Rozdział realizuje art. 22c ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 31. Powołanie Koordynatora
1. Dyrektor powołuje w formie pisemnej Koordynatora ds. Ochrony Małoletnich — jedną osobę lub zespół dwuosobowy z wyznaczonym liderem. Powołanie dokonuje się odrębnym dokumentem, przechowywanym w aktach placówki.
2. Koordynator posiada wiedzę i przygotowanie odpowiednie do powierzonych zadań, w szczególności w zakresie rozpoznawania sygnałów krzywdzenia, prowadzenia rozmów z dziećmi i rodzicami w sytuacjach kryzysowych, procedur interwencji, procedury „Niebieskie Karty” oraz dostępnych form wsparcia. Przygotowanie Koordynatora jest dokumentowane.
3. Koordynator odpowiada w szczególności za:
• przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających dziecku (od dzieci, rodziców, personelu, osób trzecich) i udzielanie wsparcia — realizacja art. 22c ust. 1 pkt 7;
• prowadzenie Rejestru interwencji (Załącznik nr 3);
• przygotowywanie personelu do stosowania Standardów (szkolenia);
• prowadzenie dokumentacji szkoleń personelu;
• inicjowanie i dokumentowanie 2-letniego przeglądu Standardów (Rozdz. XIV);
• stały monitoring aktualności przepisów i rekomendowanie zmian w Standardach.
§ 32. Szkolenia personelu
1. Każda osoba rozpoczynająca pracę lub działalność w placówce, której zakres obowiązków obejmuje kontakt z małoletnimi, przed dopuszczeniem do wykonywania tych obowiązków zapoznaje się ze Standardami w pełnej wersji i podpisuje oświadczenie stanowiące Załącznik nr 1.
2. Placówka zapewnia personelowi przygotowanie niezbędne do prawidłowego stosowania Standardów oraz organizuje działania aktualizujące wiedzę personelu odpowiednio do potrzeb, w szczególności po istotnej zmianie Standardów, zmianie przepisów prawa lub wnioskach wynikających z przeprowadzonych interwencji.
3. Przygotowanie personelu do stosowania Standardów oraz udział w szkoleniach są dokumentowane w sposób odpowiedni do formy przygotowania, w szczególności poprzez oświadczenia o zapoznaniu się ze Standardami, listy obecności, program lub tematykę szkolenia oraz wskazanie daty i osoby prowadzącej. Dokumentację przechowuje Koordynator zgodnie z zasadami przechowywania dokumentacji obowiązującymi w placówce.
4. Przygotowanie i szkolenia personelu obejmują, odpowiednio do zakresu obowiązków danej osoby, w szczególności:
• treść Standardów i znajomość procedur interwencji;
• rozpoznawanie sygnałów krzywdzenia małoletnich;;
• prowadzenie rozmowy z dzieckiem w sytuacji kryzysowej (przyjazny sposób reagowania);
• procedurę „Niebieska Karta”;
• ochronę danych osobowych i wizerunku dziecka;
• aktualne zmiany w przepisach prawnych i ich wpływ na pracę placówki.
Rozdział XII. Udostępnianie Standardów i wersja dla małoletnich
Rozdział realizuje art. 22c ust. 1 pkt 6 i ust. 7 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 33. Dostęp do Standardów - personel
Każdy członek personelu otrzymuje Standardy przed rozpoczęciem pracy (w formie papierowej lub elektronicznej), a także w aktualnej wersji każdorazowo po ich zmianie. Potwierdzenie zapoznania się stanowi Oświadczenie (Załącznik nr 1), przechowywane w aktach osobowych.
§ 34. Dostęp do Standardów - rodzice
1. Pełna oraz skrócona wersja Standardów jest udostępniona na stronie internetowej placówki oraz w widocznym i dostępnym miejscu w placówce.
2. Na prośbę rodzica lub opiekuna prawnego placówka może przekazać Standardy również w formie elektronicznej.
3. Placówka informuje rodziców o obowiązywaniu Standardów oraz o sposobach zgłaszania sytuacji dotyczących bezpieczeństwa dzieci.
§ 35. Dostęp do Standardów - dzieci
1. Uczniom udostępnia się skróconą wersję Standardów sformułowaną w sposób dostosowany do ich wieku i możliwości.
2. Skrócona wersja Standardów jest dostępna w widocznym i łatwo dostępnym miejscu w placówce oraz na stronie internetowej szkoły.
3. Standardy są omawiane z uczniami na początku roku szkolnego oraz ponownie w miarę potrzeb, w szczególności po istotnej zmianie Standardów albo w związku z sytuacjami wymagającymi przypomnienia zasad bezpieczeństwa.
§ 36. Publikacja
Placówka realizuje obowiązek wynikający z art. 22c ust. 7 ustawy — udostępnia Standardy na swojej stronie internetowej w wersji zupełnej oraz skróconej, oraz wywiesza je w widocznym miejscu w swoim lokalu. Za realizację tego obowiązku odpowiada Dyrektor.
Rozdział XIII. Dokumentowanie i przechowywanie zgłoszeń
Rozdział realizuje art. 22c ust. 1 pkt 8 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 37. Sposób dokumentowania
1. Zgłoszenia wymagające uruchomienia procedury interwencji dokumentuje się za pomocą Karty Interwencji (Załącznik nr 2) bez zbędnej zwłoki. Karta zawiera, w zakresie adekwatnym do sprawy, dane zgłaszającego, jeżeli są znane, datę zgłoszenia, opis sytuacji, podjęte działania oraz ustalenia.
2. Wszystkie Karty interwencji ewidencjonowane są w Rejestrze interwencji (Załącznik nr 3) — prowadzonym przez Koordynatora.
3. Dokumentacja postępowania w sprawie konkretnego dziecka prowadzona jest w odrębnej teczce, oznaczonej inicjałami dziecka i numerem sprawy. Teczka zawiera: Kartę interwencji, notatki z rozmów, kopie pism do Policji/Prokuratury/sądu, Plan wsparcia (Załącznik nr 5), protokoły spotkań zespołu interwencyjnego.
4. Dostęp do dokumentacji mają wyłącznie osoby upoważnione, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań związanych z interwencją oraz wsparciem dziecka
§ 38. Okresy przechowywania
Dokumentację dotyczącą zgłoszeń i interwencji przechowuje się zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz przyjętymi w placówce zasadami retencji dokumentacji, przez okres niezbędny do realizacji celu jej przetwarzania, ochrony praw dziecka oraz dochodzenia lub obrony ewentualnych roszczeń.
§ 39. Poufność
Wszystkie osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków uzyskały informacje o sprawie dziecka — zobowiązane są do zachowania tych informacji w tajemnicy. Obowiązek nie dotyczy przekazywania informacji uprawnionym organom w ramach działań interwencyjnych (Policja, Prokuratura, sąd, zespół interdyscyplinarny, poradnia psychologiczno-pedagogiczna na wniosek rodzica). Naruszenie obowiązku poufności stanowi podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej i cywilnej.
Rozdział XIV. Przegląd i aktualizacja Standardów
Rozdział realizuje art. 22c ust. 1 pkt 4 i ust. 6 ustawy z 13 maja 2016 r.
§ 40. Przegląd 2-letni
1. Standardy podlegają ocenie co najmniej raz na dwa lata. Oceny dokonuje zespół w składzie: Dyrektor, Koordynator, przedstawiciele kadry pedagogicznej oraz - opcjonalnie - przedstawiciel rady rodziców.
2. Ocena obejmuje:
• analizę aktualności podstaw prawnych;
• analizę zgodności praktyki szkolnej z zapisami Standardów;
• analizę przebiegu zgłoszeń i interwencji z ostatnich 24 miesięcy (anonimizowane dane z Rejestru);
• konsultacje z personelem - otwarte wnioski o zmianę Standardów;
• konsultacje z rodzicami - ankieta lub spotkanie;
• konsultacje z dziećmi - w sposób adekwatny do wieku (rozmowa w klaasie, indywidualne rozmowy, pytania, filmy edukacyjne, inne);
• propozycję zmian wraz z uzasadnieniem.
3. Z przeglądu sporządza się pisemny protokół (Załącznik nr 7) zawierający wnioski z oceny, proponowane zmiany i termin ich wdrożenia. Protokół podpisuje Dyrektor i Koordynator. Protokół z przeglądu przechowuje się zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami przechowywania dokumentacji przyjętymi w placówce.
§ 41. Aktualizacja w przypadku zmiany prawa
Niezależnie od okresowego przeglądu Standardy aktualizuje się, jeżeli zmiana obowiązujących przepisów prawa wymaga zmiany ich treści.
§ 42. Aktualizacja w przypadku incydentu
Jeżeli przebieg interwencji wskazuje na potrzebę zmiany Standardów lub praktyki ich stosowania, Dyrektor, Koordynator lub osoby zaangażowane w interwencję mogą sformułować wnioski i rekomendacje dotyczące dalszych działań. Wnioski omawia się w zakresie i gronie adekwatnym do ich charakteru, z zachowaniem poufności informacji dotyczących dziecka i rodziny.
Rozdział XV. Ochrona danych osobowych i wizerunku małoletniego
§ 43. Podstawy prawne
Placówka przetwarza dane osobowe małoletnich oraz ich rodziców lub opiekunów prawnych zgodnie z RODO, ustawą o ochronie danych osobowych oraz właściwymi przepisami prawa oświatowego. Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie na właściwej dla danego celu podstawie prawnej, w zakresie i przez okres niezbędny do realizacji tego celu.
§ 44. Wizerunek
1. Wizerunek ucznia może być rejestrowany w związku z działalnością szkoły, z poszanowaniem prywatności dziecka oraz zasad ochrony danych osobowych.
2. Zdjęcia i nagrania uczniów mogą być wykorzystywane i udostępniane wyłącznie w zakresie zgodnym z celem ich wykonania oraz udzielonymi przez rodziców lub opiekunów zgodami.
3. Publikowanie wizerunku ucznia na stronie internetowej szkoły, w mediach społecznościowych, materiałach promocyjnych, gazetkach, wystawach lub innych publicznie dostępnych miejscach odbywa się na podstawie odpowiedniej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.
4. Zdjęcia i nagrania mogą być przekazywane rodzicom lub opiekunom za pośrednictwem kanałów komunikacji wykorzystywanych przez szkołę, jeżeli mieści się to w zakresie udzielonej zgody.
5. Rodzic lub opiekun prawny może w każdej chwili cofnąć zgodę na przyszłe wykorzystanie wizerunku dziecka. Cofnięcie zgody nie wpływa na zgodność z prawem działań podjętych przed jej cofnięciem.
6. Personel szkoły nie publikuje zdjęć ani nagrań uczniów w swoich prywatnych mediach społecznościowych ani nie wykorzystuje ich do celów prywatnych.
7. Upoważnieni pracownicy mogą wykonywać zdjęcia i nagrania uczniów również przy użyciu prywatnych urządzeń, na zasadach określonych w § 27.
§ 45. Poufność komunikacji
W komunikacji z rodzicami o sprawach dziecka nie przekazuje się informacji o innych dzieciach w sposób umożliwiający ich identyfikację. W korespondencji mailowej z wieloma rodzicami adresy odbiorców umieszcza się w polu UDW/BCC.
Rozdział XVI. Przepisy końcowe
§ 46. Wejście w życie
Standardy wchodzą w życie z dniem ich podpisania przez Dyrektora placówki. Z tą chwilą tracą moc wszystkie wcześniej obowiązujące w placówce dokumenty o charakterze polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem — w szczególności „Polityka ochrony dzieci” z dnia ……..
§ 47. Znajomość i stosowanie
Nieznajomość Standardów nie zwalnia z obowiązku ich przestrzegania. Naruszenie Standardów stanowi podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej pracownika i — w zależności od charakteru naruszenia — odpowiedzialności cywilnej lub karnej.
§ 48. Egzemplarze
Dokument sporządzono w dwóch egzemplarzach: jeden przechowywany w sekretariacie placówki, drugi u Koordynatora. Wersja elektroniczna umieszczona jest na stronie internetowej placówki.
……………………………………………………
Dyrektor placówki
…………….., dnia ……………………………… 2026 r.
CZĘŚĆ II
ZAŁĄCZNIKI — WZORY DOKUMENTÓW OPERACYJNYCH
do Standardów Ochrony Małoletnich
w Szkole Podstawowej Edukacyjne Atelier
Załącznik nr 1 — Oświadczenie pracownika
…………………………………………………………………………………………
(imię i nazwisko)
…………………………………………………………………………………………
(stanowisko / rola w placówce)
OŚWIADCZENIE
Niniejszym oświadczam, że:
1. zapoznałam/em się z treścią Standardów Ochrony Małoletnich obowiązujących w Szkole Podstawowej Edukacyjne Atelier oraz zrozumiałam/em ich postanowienia;
2. zobowiązuję się do ich przestrzegania w pełnym zakresie w trakcie pracy/działalności na rzecz placówki.
…………………………………………………………
data i podpis
Załącznik nr 2 — Karta interwencji
Numer sprawy |
……………………………………………………………………………… |
|---|---|
Data zgłoszenia |
……………………………………………………………………………… |
Godzina zgłoszenia |
……………………………………………………………………………… |
Imię i nazwisko zgłaszającego |
……………………………………………………………………………… |
Stanowisko / rola zgłaszającego |
……………………………………………………………………………… |
Imię i nazwisko dziecka (inicjały) |
……………………………………………………………………………… |
Wiek dziecka, klasa |
……………………………………………………………………………… |
Osoba, której dotyczy podejrzenie |
……………………………………………………………………………… |
Charakter podejrzenia (fizyczne / psychiczne / seksualne / zaniedbanie / inne) |
……………………………………………………………………………… |
Ścieżka (A / B / C / D) |
……………………………………………………………………………… |
Opis sytuacji (fakty, zaobserwowane sygnały, słowa dziecka):
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
Podjęte działania natychmiastowe:
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
Decyzje Dyrektora / Koordynatora:
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………… ……………………………………
podpis zgłaszającego podpis Dyrektora / Koordynatora
Załącznik nr 3 — Rejestr interwencji
Rejestr prowadzi Koordynator ds. Ochrony Małoletnich. Wpisy dokonywane są w dniu otrzymania zgłoszenia.
Lp. |
Data zgłoszenia |
Inicjały dziecka |
Ścieżka |
Status sprawy |
Data zamknięcia |
|---|---|---|---|---|---|
Statusy: zgłoszenie / analiza / interwencja zew. / plan wsparcia / zamknięta.
Załącznik nr 4 — Rejestr weryfikacji w RSTPD i w KRK
Rejestr prowadzi Dyrektor placówki. Wpis sporządza się przed dopuszczeniem osoby do pracy / działalności z dziećmi.
Lp. |
Imię i nazwisko |
Stanowisko/ rola |
Data weryfikacji RSTPD |
Data informacji z KRK |
Dokumenty zagraniczne / oświadczenia z art. 21 – jeżeli dotyczy |
Data zapoznania ze Standardami |
Podpis weryfikującego |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Załącznik nr 5 - Plan wsparcia małoletniego
Numer sprawy |
……………………………………………………………………………… |
|---|---|
Data sporządzenia |
……………………………………………………………………………… |
Inicjały dziecka |
……………………………………………………………………………… |
Wiek, klasa |
……………………………………………………………………………… |
Skład zespołu interwencyjnego |
……………………………………………………………………………… |
Identyfikowane potrzeby dziecka:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Działania placówki (wsparcie emocjonalne, obserwacja, psycholog):
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Rekomendacje dla rodziców / opiekunów:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Osoby odpowiedzialne za realizację:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Terminy przeglądu planu:
Pierwszy przegląd: ……………………………… Kolejny przegląd: ………………………………
Dalsze: co ………… dni
……………………………………………………
podpis Dyrektora / Koordynatora
Załącznik nr 6 - Formularz zgłoszenia zdarzenia
Formularz służy rodzicom, pracownikom lub innym osobom do zgłoszenia zdarzenia zagrażającego dziecku. Można wypełnić odręcznie i przekazać Koordynatorowi osobiście, drogą elektroniczną lub zostawić w zaadresowanej kopercie w sekretariacie.
Data zgłoszenia |
……………………………………………………………………………… |
|---|---|
Imię i nazwisko zgłaszającego (opcjonalnie) |
……………………………………………………………………………… |
Dane kontaktowe (e-mail / telefon) |
……………………………………………………………………………… |
Rola (rodzic / pracownik / inny) |
……………………………………………………………………………… |
Kogo dotyczy zgłoszenie (inicjały dziecka) |
……………………………………………………………………………… |
Opis zdarzenia / zauważonych sygnałów:
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Czy sprawa wymaga pilnej interwencji?
TAK / NIE (proszę zaznaczyć). Jeżeli TAK — z jakich powodów:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………
podpis
Załącznik nr 7 — Protokół 2-letniego przeglądu Standardów
Data przeglądu |
……………………………………………………………………………… |
|---|---|
Okres objęty przeglądem |
……………………………………………………………………………… |
Skład zespołu oceniającego |
……………………………………………………………………………… |
Liczba interwencji w okresie |
……………………………………………………………………………… |
Ocena aktualności podstaw prawnych:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ocena zgodności praktyki ze Standardami:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Wnioski z konsultacji z personelem, rodzicami i dziećmi:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Proponowane zmiany w Standardach:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Termin wdrożenia zmian:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………… ……………………………………………
Dyrektor Koordynator
Załącznik nr 8 - Informacja dla rodziców
Drodzy Rodzice, Drodzy Rodzice, bezpieczeństwo Waszych dzieci jest dla nas jedną z najważniejszych wartości. Dlatego w Edukacyjnym Atelier obowiązują Standardy Ochrony Małoletnich. Określają one zasady bezpiecznych relacji, sposób reagowania na sytuacje zagrażające dziecku oraz to, gdzie można zwrócić się po pomoc. |
|---|
Co każdy rodzic powinien wiedzieć
• Wszystkie osoby podlegające obowiązkowej weryfikacji przed dopuszczeniem do działalności z małoletnimi są weryfikowane zgodnie z obowiązującymi przepisami.
• Każdy pracownik podpisał oświadczenie o znajomości Standardów i zobowiązał się do ich przestrzegania.
• W placówce działa Koordynator ds. Ochrony Małoletnich - osoba, do której można się zwrócić w każdej sprawie dotyczącej bezpieczeństwa dziecka.
• Każde zgłoszenie (od rodzica, pracownika, dziecka) jest traktowane poważnie i dokumentowane.
• Standardy są omawiane z dziećmi w wersji dostosowanej do ich wieku, w każdej grupie, regularnie w trakcie roku.
Gdzie znajdę pełną treść Standardów
Pełną i skróconą wersję Standardów znajdziesz na stronie internetowej szkoły oraz w widocznym i dostępnym miejscu w placówce. Na prośbę możemy również przekazać Standardy w formie elektronicznej.
Jak mogę zgłosić zdarzenie
Jeżeli widzisz lub podejrzewasz, że dziecko (nasze lub Twoje) jest krzywdzone, skontaktuj się:
• z wychowawcą grupy swojego dziecka - osobiście lub telefonicznie;
• z Dyrektorem placówki - osobiście, telefonicznie, e-mailem;
• z Koordynatorem ds. Ochrony Małoletnich - dane kontaktowe w holu głównym i na stronie internetowej;
• wypełniając Formularz zgłoszenia zdarzenia (Załącznik nr 6 do Standardów dostępny w sekretariacie lub do pobrania ze strony internetowej).
Kontakty awaryjne
W sytuacjach wymagających natychmiastowej pomocy (pełna lista w Załączniku nr 9 do Standardów).
• Telefon alarmowy: 112
• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111
• Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka: 800 12 12 12
• Niebieska Linia (przemoc domowa): 800 120 002
Załącznik nr 9 - Numery alarmowe i instytucje pomocy
Służby alarmowe
• Numer alarmowy: 112
• Policja: 997
• Pogotowie Ratunkowe: 999
• Straż Pożarna: 998
• Straż Miejska: 986
Telefony pomocy dla dzieci
• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę): 116 111 - bezpłatny, całodobowy
• Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka: 800 12 12 12 - bezpłatny, całodobowy
• Pomarańczowa Linia (dla rodziców dzieci pijących): 801 140 068
• Linia Pomocy Pokrzywdzonym: 116 006 (bezpłatna, całodobowa i anonimowa pomoc dla osób pokrzywdzonych przestępstwem, świadków oraz ich bliskich).
Telefony pomocy w sytuacjach przemocy
• Niebieska Linia - Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie: 800 120 002 - całodobowy
• Centrum Praw Kobiet: 800 107 777
• Policyjny Telefon Zaufania: 800 120 226
Organy i instytucje właściwe
• Prokuratura Rejonowa Warszawa Żoliborz dla miejsca siedziby placówki ul., Tel.:
• Komenda Stołeczna Policji w Warszawaie - dla miejsca siedziby placówki, ul. Nowolipie 2, 00-150 Warszawa, tel. 47 723 65 55;
• Sąd Rejonowy dla Warszawy - Żoliborza (VI Wydział Rodzinny i Nieletnich);
• Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz; ul. Henryka Dembińskiego 3, 01-644 Warszawa, tel. 22 569 28 00.
• Dzielnicowy Zespół Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na Żoliborzu mieści się przy ul. Słowackiego 6/8, 01-627 Warszawa (pokój nr 4, parter), Telefony: 723 244 581 oraz 22 443 90 73
Instytucje specjalistyczne:
• Rzecznik Praw Dziecka, ul. Chocimska 6, 00-791 Warszawa; telefon interwencyjny: 800 12 12 12;
• Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, ul. Walecznych 59, 03-926 Warszawa; tel. (22) 616 02 68;
• Komitet Ochrony Praw Dziecka, Centrum Interwencyjne: (22) 626 94 19;
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna właściwa dla miejsca zamieszkania dziecka.
Załącznik nr 10 - PROCEDURA WSPIERANIA UCZNIA DOŚWIADCZAJĄCEGO TRUDNOŚCI W FUNKCJONOWANIU W SZKOLE
I. Celem procedury jest:
1. możliwie wczesne rozpoznawanie potrzeb ucznia oraz czynników wpływających na jego funkcjonowanie;
2. zapewnienie uczniowi wsparcia adekwatnego do jego indywidualnych potrzeb, możliwości i sytuacji; 3. wspólne poszukiwanie rozwiązań wspierających bezpieczne i możliwie samodzielne funkcjonowanie ucznia w społeczności szkolnej;
4. wspieranie rozwoju emocjonalnego, społecznego i edukacyjnego ucznia;
5. budowanie współpracy pomiędzy uczniem, rodzicami, mentorem, nauczycielami i specjalistami;
6. zapewnienie bezpieczeństwa uczniowi oraz innym członkom społeczności szkolnej;
7. monitorowanie skuteczności podejmowanych działań i dostosowywanie ich do zmieniających się potrzeb ucznia.
II. Przebieg postępowania:
1. Rozpoznanie sytuacji ucznia
· W przypadku zaobserwowania istotnych, powtarzających się lub nasilających trudności w funkcjonowaniu ucznia mentor, nauczyciel lub specjalista podejmuje działania służące lepszemu zrozumieniu sytuacji dziecka.
· W zależności od potrzeb może zostać przeprowadzona dodatkowa obserwacja pedagogiczna lub specjalistyczna, z udziałem psychologa, pedagoga, pedagoga specjalnego lub innego specjalisty.
· Obserwacja obejmuje nie tylko trudne zachowania, ale również sytuacje, w których się pojawiają, możliwe czynniki je wywołujące, potrzeby dziecka, jego zasoby oraz sytuacje, w których funkcjonuje dobrze.
2. Wspólne omówienie sytuacji
· Jeżeli sytuacja tego wymaga, organizowane jest spotkanie osób pracujących z uczniem. Jego celem jest zebranie obserwacji, wspólne zrozumienie potrzeb dziecka oraz ustalenie dalszych działań.
· W spotkaniu uczestniczą osoby, których udział jest potrzebny ze względu na sytuację ucznia, w szczególności mentor, nauczyciele, psycholog, pedagog, pedagog specjalny lub inni specjaliści.
· Nie ma potrzeby angażowania całego zespołu ani całej rady pedagogicznej w każdą sytuację dotyczącą pojedynczego ucznia.
3. Rozmowa z rodzicami
W przypadku pojawienia się istotnych trudności mentor, nauczyciel lub specjalista zaprasza rodziców lub opiekunów do rozmowy.
Celem spotkania jest:
podzielenie się obserwacjami szkoły;
poznanie perspektywy rodziców;
zebranie informacji pomocnych w zrozumieniu sytuacji dziecka;
określenie potrzeb ucznia;
wspólne poszukiwanie możliwych działań wspierających.
Rozmowa prowadzona jest z poszanowaniem perspektywy rodziców, bez oceniania dziecka lub rodziny i z koncentracją na faktach, potrzebach oraz możliwych rozwiązaniach.
4. Ustalenie działań wspierających
Mentor lub nauczyciel, we współpracy ze specjalistami i rodzicami, ustala działania odpowiednie do indywidualnych potrzeb ucznia.
W zależności od sytuacji mogą one obejmować w szczególności:
dostosowanie sposobu komunikacji z uczniem;
dostosowanie organizacji zajęć, wymagań lub sposobu wykonywania zadań;
dodatkowe wsparcie mentora, nauczyciela lub specjalisty;
działania w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
zajęcia wspierające rozwój kompetencji społecznych i emocjonalnych;
wykorzystanie odpowiednich pomocy dydaktycznych lub sensorycznych;
umożliwienie skorzystania z bezpiecznego miejsca sprzyjającego wyciszeniu i regulacji emocji;
zaplanowanie sposobu reagowania w sytuacjach przeciążenia lub silnych emocji;
inne działania odpowiadające aktualnym potrzebom dziecka.
Miejsce wyciszenia lub regulacji służy odzyskaniu równowagi i poczucia bezpieczeństwa. Nie jest wykorzystywane jako kara ani forma izolowania ucznia.
5. Sposób pracy z uczniem
Mentorzy, nauczyciele i specjaliści pracują z uczniem w sposób oparty na relacji, szacunku i zaufaniu.
W szczególności:
starają się rozumieć potrzeby stojące za zachowaniem dziecka;
dostrzegają i wzmacniają jego zasoby oraz mocne strony;
stawiają jasne granice, uwzględniające wiek, możliwości i aktualny stan emocjonalny ucznia;
pomagają dziecku rozumieć skutki jego zachowań oraz poszukiwać innych sposobów działania;
wspierają samodzielność i odpowiedzialność;
dają przestrzeń do popełniania błędów i uczenia się na nich;
nie stosują zawstydzania, straszenia, publicznego oceniania ani innych działań naruszających godność dziecka;
uwzględniają potrzebę odpoczynku, ruchu, wyciszenia i regulacji emocjonalnej;
włączają ucznia, odpowiednio do jego wieku i możliwości, w poszukiwanie dotyczących go rozwiązań.
W komunikacji z uczniem korzystamy z zasad Porozumienia Bez Przemocy (NVC): oddzielamy obserwacje od ocen, nazywamy emocje i potrzeby, słuchamy perspektywy dziecka oraz wspólnie poszukujemy rozwiązań.
6. Korzystanie ze wsparcia specjalistycznego
· Jeżeli sytuacja tego wymaga, szkoła może rekomendować rodzicom konsultację z psychologiem, terapeutą, poradnią psychologiczno-pedagogiczną, lekarzem lub innym specjalistą.
· Rekomendacja konsultacji przedstawiana jest jako forma wsparcia dziecka i możliwość lepszego zrozumienia jego potrzeb, a nie jako ocena dziecka lub rodziny.
· Jeżeli uczeń posiada opinię, orzeczenie lub inną dokumentację specjalistyczną, działania szkoły planowane są z uwzględnieniem wynikających z niej zaleceń.
7. Wspieranie rodziców
Mentor, nauczyciel lub specjalista może wspierać rodziców poprzez:
dzielenie się obserwacjami dotyczącymi funkcjonowania ucznia;
wspólne poszukiwanie rozwiązań możliwych do stosowania w domu i w szkole;
proponowanie materiałów, ćwiczeń lub aktywności wspierających dziecko;
wskazywanie wiarygodnej literatury i materiałów;
przekazywanie informacji o specjalistach i instytucjach mogących wesprzeć dziecko lub rodzinę.
Szkoła dąży do możliwie spójnego działania z rodzicami, z poszanowaniem ich roli i odpowiedzialności.
8. Monitorowanie efektów
Osoby pracujące z uczniem obserwują efekty podjętych działań.
Jeżeli wsparcie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, trudności nasilają się albo pojawiają się nowe potrzeby, działania są ponownie omawiane i odpowiednio modyfikowane.
W razie potrzeby organizowane jest kolejne spotkanie zespołu lub spotkanie z rodzicami.
9. Dokumentowanie
Istotne informacje dotyczące funkcjonowania ucznia, podjętych działań oraz ustaleń z rodzicami są dokumentowane w sposób przyjęty w placówce.
Nie każda codzienna trudność, pojedyncze zachowanie ani krótka rozmowa wymaga sporządzenia formalnej notatki.
Notatkę sporządza się w szczególności, gdy:
sytuacja ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa lub funkcjonowania ucznia;
trudności powtarzają się lub nasilają;
ustalono konkretne działania do dalszej realizacji;
podejmowane są istotne decyzje dotyczące wsparcia dziecka;
charakter sytuacji uzasadnia jej formalne udokumentowanie.
Dokumentacja opisuje przede wszystkim fakty, obserwacje, podjęte działania i ustalenia. Unika się w niej oceniania, etykietowania oraz formułowania diagnoz przez osoby nieposiadające odpowiednich kompetencji.
10. Brak współpracy lub utrzymywanie się trudności
Jeżeli pomimo podejmowanych działań trudności utrzymują się lub nasilają, osoby pracujące z uczniem dokonują ponownej oceny sytuacji i dostępnych możliwości wsparcia.
Brak zgody rodzica na proponowaną konsultację lub diagnozę specjalistyczną sam w sobie nie oznacza braku współpracy i nie stanowi automatycznie podstawy do kierowania sprawy do innych instytucji.
Jeżeli jednak sytuacja wskazuje, że potrzeby dziecka pozostają niezaspokojone, jego dobro może być zagrożone albo brak współpracy uniemożliwia zapewnienie mu niezbędnego wsparcia, Dyrektor podejmuje działania adekwatne do sytuacji i zgodne z obowiązującymi procedurami.
Jeżeli istnieją podstawy do uznania, że dobro dziecka może być zagrożone, Dyrektor może podjąć działania zmierzające do uzyskania wsparcia właściwych instytucji, w tym skierować do sądu rodzinnego wniosek o wgląd w sytuację dziecka lub rodziny.
11. Sytuacje zagrożenia bezpieczeństwa
Jeżeli zachowanie ucznia powoduje bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia albo bezpieczeństwa innych osób, priorytetem jest natychmiastowe zapewnienie bezpieczeństwa.
Po ustabilizowaniu sytuacji analizowane są jej okoliczności, potrzeby ucznia oraz dalsze działania, które mogą ograniczyć ryzyko ponownego wystąpienia podobnego zdarzenia.
Jeżeli zachowania powodujące poważne zagrożenie powtarzają się, szkoła wspólnie z rodzicami i specjalistami wykorzystuje dostępne możliwości wsparcia ucznia oraz dostosowania środowiska szkolnego.
Jeżeli pomimo wykorzystania dostępnych możliwości dalsze funkcjonowanie ucznia w szkole nie może odbywać się w sposób zapewniający bezpieczeństwo jemu lub innym osobom, Dyrektor może podjąć działania przewidziane w Statucie Szkoły.
Standardy Ochrony Małoletnich – Wersja Skrócona
Szkoła Podstawowa Edukacyjne Atelier
Dokument informacyjny dla rodziców, uczniów i pracowników.
Najważniejsze zasady
· Każde dziecko ma prawo do szacunku, bezpieczeństwa i ochrony przed krzywdzeniem.
· Wszyscy pracownicy mają obowiązek reagować na sytuacje zagrażające dziecku.
· Niedopuszczalne są: przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna oraz zaniedbywanie.
Bezpieczne relacje personel–dziecko
· Dzieci są traktowane z szacunkiem i życzliwością.
· Zakazane są kary cielesne, poniżanie, wyśmiewanie i zastraszanie.
· Kontakt fizyczny jest dopuszczalny wyłącznie w sytuacjach opiekuńczych i za zgodą dziecka.
Bezpieczne relacje między uczniami
· Nie wolno bić, popychać, przezywać ani wykluczać innych.
· Każde dziecko ma prawo zgłosić problem osobie dorosłej.
· Szkoła reaguje na każdy przejaw przemocy rówieśniczej.
Zgłaszanie niepokojących sytuacji
· Każdy pracownik ma obowiązek zgłosić podejrzenie krzywdzenia dziecka.
· Zgłoszenia przyjmuje Dyrektor lub Koordynator ds. Ochrony Małoletnich.
· W razie potrzeby szkoła współpracuje z Policją, Sądem Rodzinnym i innymi instytucjami.
Ochrona w Internecie
· Szkoła dba o bezpieczne korzystanie z Internetu i chroni uczniów przed szkodliwymi treściami.
· Zdjęcia i nagrania uczniów mogą być wykonywane wyłącznie w związku z działalnością szkoły.
· Nie udostępniamy ani nie publikujemy wizerunku ucznia poza zakresem udzielonej przez rodzica lub opiekuna zgody.
Wsparcie dziecka
· Każde dziecko, wobec którego podjęto interwencję, otrzymuje wsparcie dostosowane do swoich potrzeb.
· Rodzice są informowani o działaniach szkoły, o ile nie stoi to w sprzeczności z dobrem dziecka.
Gdzie szukać pomocy?
· Wychowawca klasy
· Pedagog lub psycholog szkolny
· Koordynator ds. Ochrony Małoletnich
· Dyrektor szkoły
· Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111
· Numer alarmowy 112
STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH – WERSJA
DLA UCZNIÓW
SZKOŁY PODSTAWOWEJ EDUKACYJNE ATELIER
DROGI UCZNIU!
W naszej szkole każdy ma prawo czuć się bezpiecznie, szanowany i akceptowany.
MASZ PRAWO:
być traktowany z szacunkiem
czuć się bezpiecznie w szkole
wyrażać swoje zdanie i uczucia
popełniać błędy i uczyć się na nich
prosić o pomoc, gdy masz problem
powiedzieć „NIE”, gdy coś Ci się nie podoba lub sprawia dyskomfort
zgłosić każdą sytuację, która Cię niepokoi
NIKOMU NIE WOLNO:
bić, popychać, kopać ani szarpać
wyśmiewać, obrażać lub przezywać
grozić, straszyć lub szantażować
wykluczać Cię z grupy
zabierać Twoich rzeczy bez zgody
dotykać Cię w sposób, który jest dla Ciebie nieprzyjemny
publikować Twoich zdjęć bez zgody
zmuszać Cię do robienia czegoś, czego nie chcesz
PAMIĘTAJ!
TWOJE CIAŁO NALEŻY DO CIEBIE
Masz prawo powiedzieć:
„Nie chcę.”
„Przestań.”
„To mi się nie podoba.”
„Nie zgadzam się.”
Każdy powinien uszanować Twoją decyzję.
JEŚLI KTOŚ CIĘ KRZYWDZI LUB MARTWI:
POWIEDZ O TYM DOROSŁEMU
Możesz zgłosić się do:
Mentora
Nauczyciela
Pedagoga lub psychologa szkolnego
Koordynatora ds. Ochrony Małoletnich
Dyrektora szkoły
Rodzica lub opiekuna
W INTERNECIE TAKŻE DBAMY O BEZPIECZEŃSTWO
Nie podawaj obcym swoich danych.
Nie wysyłaj zdjęć osobom, których nie znasz.
Nie spotykaj się z osobami poznanymi wyłącznie przez Internet.
Jeśli ktoś Cię straszy, obraża lub namawia do czegoś niepokojącego – powiedz o tym dorosłemu.
PAMIĘTAJ!
NIE JESTEŚ SAM!
Jeżeli coś Cię martwi, boisz się lub potrzebujesz pomocy – zawsze znajdzie się ktoś, kto Cię wysłucha i pomoże.
Twoje bezpieczeństwo jest dla nas najważniejsze.
TELEFONY POMOCOWE
Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – 116 111
Numer alarmowy – 112
Telefon dla dzieci i młodzieży Rzecznika Praw Dziecka – 800 12 12 12